Αποπληθωρισμός ΙΙ  | Market-talk.net
Index | US Snapshot | Contrarian Index | Economic Charts | Economic Calendar | Archives | News | Forum | The Score

Τελευταία σχόλια άρθρων
Γιώργος Καισάριος@ Μια διαφορετική δημόσια τηλεόραση (18/06/2013 11:53am)
liberal@ The dollar liquidity time bomb (19/05/2013 22:23pm)
liberal@ The dollar liquidity time bomb (19/05/2013 22:18pm)

| E-mail | Print



Tue, June 03, 2003 - 11:25 pm

Αποπληθωρισμός ΙΙ 

Η συζήτηση περί αποπληθωρισμού όχι μόνο συνεχίζετε, αλλά οι απόψεις γύρο από τι θέμα είναι περισσότερες παρά ποτέ. Να σημειώσω για την ιστορία, ότι από τις αρχές του 2000 έχω αναφέρει το θέμα και έχω πει ότι όταν θα το συζητάνε οι αναλυτές και θα το γράφουν οι εφημερίδες θα είναι πλέον αργά. Θα είναι αργά για τις μετοχές και θα είναι αργά για τους επενδυτές. Σε αυτό το σημείο έπεσα μέσα.

Υπάρχει όμως μια διαφορά μεταξύ του αποπληθωρισμού που με είχε φοβίσει τότε [και που είχα προβλέψει ότι θα κατέστρεφε τα πάντα] με τον αποπληθωρισμό που έχουμε σήμερα. Ο αποπληθωρισμός που εννοούσα τότε ήταν DEBT Deflation. Δηλαδή η πτώση των τιμών λόγου μαζικών ρευστοποιήσεων παγίων, μετοχών και ακινήτων για αποπληρωμή χρεών – επακόλουθο του οποίου θα ήταν οι τράπεζες να είχαν τεράστιες διαγραφές και πολλά προβλήματα. Αυτό θα επέφερε μια μεγάλη πτώση στη συνολική κυκλοφορία του χρήματος [money supply] και αυτό το γεγονός [η μείωση του συνολικού χρήμα στη κυκλοφορία] θα έριχνε τις τιμές σε όλα σχεδόν τα προϊόντα και υπηρεσίες σε όλη την οικονομία.

Ο λόγος που με είχε κάνει να πιστέψω προς αυτή την κατεύθυνση ήταν η πολύ μεγάλη αύξηση των χρεών που είχαν αναλάβει επιχειρήσεις, κράτη και ιδιώτες. Και πράγματι, μέχρι το 2002 είχαμε σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ [από το 1930 να τονίσω] σχετικά με πτωχεύσεις, μη πληρωμές στα ομόλογα [εταιρικά και κρατικά], διαγραφές παγίων από ισολογισμούς και ότι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί. Αυτό όμως που δεν έγινε ήταν ένα melt down που με είχε φοβίσει.

Τώρα ξαφνικά [και σχεδόν από το πουθενά να τονίσω] όλοι δείχνουν την Ιαπωνία σαν παράδειγμα προς τα πού βαδίζουμε. Εδώ θα τραβήξω κάπως τη γραμμή και θα πω ότι η Ιαπωνία είναι μια συγκεκριμένη περίπτωση, και δεν νομίζω ότι η δύση έχει τη δυνατότητα να φτάσει σε φάση Ιαπωνίας. Θα σας εξηγήσω το γιατί.

Στα φοιτητικά μου χρόνια είχα την καλή τύχη να βρίσκομαι στη Νέα Υόρκη. Θυμάμαι πολύ καλά την εποχή που έκανε το μεγάλο άλμα η Ιαπωνία…και που νόμιζε ότι θα κατακτούσε και θα αγόραζε όλο τον κόσμο. Μέσα σε 6 μήνες η Νέα Υόρκη γέμισε από sushi bars. Όπου και να πήγαινες έβλεπες Ιάπωνες. Ιάπωνες ερχόντουσαν για Σαββατοκύριακο να δουν παραστάσεις στο Blue Note στο Village. Τα Geisha Bars ήταν σχεδόν σε κάθε γωνία [Ιαπωνικά Bars όπου Γιαπωνέζοι ενήλικες κάθονται και πίνουν whisky προς $500 δολάρια το μπουκάλι επειδή έχουν νεαρές γυναίκες δίπλα τους]. Ήταν η εποχή όπου αγόρασαν το Rockefeller Center [και το πούλησαν πάλι μετά από πολλά χρόνια προς 75% λιγότερο]. Ξαφνικά το Scarsdale NY και το Alpine NJ γέμισε από Ιάπωνες.

Ήταν επίσης η εποχή όπου ένα μικρό διαμέρισμα στο Τόκιο έκανε $1.2 εκ και η εποχή όπου οι τράπεζες δάνειζαν το 130% της αξίας ενός ακινήτου, διότι τότε ανέβαιναν 20-30% κάθε χρόνο. Το αποπληθωριστικό πρόβλημα που έχει η Ιαπωνία οφείλεται κατά τη γνώμη σε δυο πράγματα. Πρώτον στη φούσκα στα ακίνητα και δεύτερον στην ισοτιμία του νομίσματος.

Τώρα για να καταλάβουμε τι είναι αυτό που διαδραματίζετε στην Ιαπωνία, είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε τον αποπληθωρισμό της Ιαπωνίας από το τραπεζικό πρόβλημα στην χώρα εκεί. Προσωπικά δεν θεωρό υπεύθυνο τον αποπληθωρισμό που έχει η Ιαπωνία για τα τραπεζικά προβλήματα που υπάρχουν στη χώρα αυτή. Το τραπεζικό πρόβλημα έχει τις ρίζες του στις αρχές της δεκαετίας του 80, όταν τότε οι τράπεζες έδιναν πιστώσεις χωρίς όρια κυρίως για την αγορά ακινήτων. Αυτό το γεγονός φούσκωσε τις τιμές [για πολλούς και διάφορους λόγους] σε θεόρατα ύψη [ενδεικτικά θα σας πω ότι το κεντρικό πάρκο του Τόκιο τότε είχε περισσότερη αξία από ότι όλα τα ακίνητα στις ΗΠΑ] και στη συνέχεια όταν οι τιμές άρχισαν να πέφτουν, οι τράπεζες έμειναν με δάνεια τα οποία δεν είχαν αντίκρισμα.

Στη συνέχεια το πρόβλημα μεταπήδησε στις επιχειρήσεις όταν και αυτές πήραν πολλά δάνεια, αλλά η ισοτιμία του γεν τους τσάκισε. Οι Ιάπωνες ενέργησαν αργά στο να μεταφέρουν την παραγωγή τους στην Κίνα όπως έκαναν οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι. Παράδοξος δηλαδή, ένα μέρος των προβλημάτων της οφείλετε στο γεγονός ότι είναι πολύ παραγωγική σαν χώρα και τιμωρείτε από το γεγονός ότι συνεχίζει να έχει ένα τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα. Άλλα είναι αλήθεια αυτό, το ότι δηλαδή αν μια χώρα είναι παραγωγική και έχει πλεονάσματα στις πληρωμές της είναι κακό; Ασφαλώς και κατηγορηματικά ΟΧΙ!

Παρόλο που ακούμε ότι η οικονομία της Ιαπωνίας έχει προβλήματα, το βιοτικό επίπεδο έχει ανέβει τα τελευταία 10 χρόνια…δεν έχει πέσει. Τα net foreign assets της Ιαπωνίας έχουν τετραπλασιαστεί τα τελευταία 11 χρόνια, είναι άραγε κακό αυτό; Η μήπως είναι κακό το γεγονός ότι ο κόσμος εκεί έχει μεγάλες αποταμιεύσεις; Η απάντηση είναι όχι.

Λίγοι ξέρουν ότι μια οικονομική ύφεση εξ ορισμού είναι αποπληθωριστική -  ειδικά όταν περάσαμε τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή φούσκα στην ιστορία. Πέραν αυτού, αυτά που ακούμε για αποπληθωρισμό είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό προϊών της συνεχιζόμενης αύξησης της παραγωγικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ας πάρουμε για παράδειγμα του ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Στις αρχές του 1950 είδαμε να εμφανίζονται οι πρώτοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Μέχρι το τέλος του 1950 υπήρχαν περίπου 2000 εγκαταστάσεις διεθνώς και είχαν ικανότητα περίπου 10,000 πράξεις το δευτερόλεπτο. Σήμερα υπάρχουν περίπου 400 εκατομμύρια διεθνώς και κατά μέσο όρο μπορούν και κάνουν μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια πράξεις το δευτερόλεπτο. Αν κάνουμε τους υπολογισμούς, θα δούμε ότι η συνολική αύξηση σε υπολογιστική δύναμη είναι περίπου 5 δισεκατομμύρια φορές από τα μέσα της δεκαετίας του 50.

Από το 1880 [με την ανακάλυψη του ηλεκτρικού ρεύμα] μέχρι και το 1930, η αύξηση μηχανικής ενέργειας σε υποδυναμη αυξήθηκε κατά 100 φορές. Στα μέσα του 18ου αιώνα, χρειάστηκαν 500 ώρες χειρωνακτικής εργασίας για να ένα κιλό βαμβάκι. Μέχρι τα μέσα του 19 ου αιώνα αυτό είχε μειωθεί σε 3 ώρες.

Ένα μέσο Αμερικανικό σπίτι στις αρχές του 1800 ξόδευε το 4% του εισοδήματος του για φωτισμό. Σήμερα αυτό είναι κατά μέσο όρο λιγότερο από το 1% και ταυτόχρονα απολαμβάνει 100 φορές περισσότερο φωτισμό από τότε. Αυτό όμως [το γεγονός ότι οι τιμές συνεχώς πέφτουν] δεν σταμάτησε την βιομηχανία φωτισμού να επενδύει σε παραγωγικές εγκαταστάσεις και να ξοδεύει σε έρευνα και ανάπτυξη. Σήμερα η βιομηχανία φωτισμού είναι μια εδραιωμένη βιομηχανία, δεν απειλείται και έχει δεδομένα περιθώρια κέρδος.

Όπως καταλαβαίνεται, αυτό που ονομάζουν σήμερα αποπληθωρισμό δεν είναι παρά η συνέχιση αυτών των φαινομένων. Και ο λόγος που δεν φοβάμαι είναι διότι ο αποπληθωρισμός τιμών [σε αντίθεση με τον νομισματικό αποπληθωρισμό] είναι κάτι το πολύ καλό. Αποπληθωρισμός τιμών είναι κάτι που γίνεται συνεχώς και σε όλους σχεδόν τους κλάδους. Αν δεν είχαμε αποπληθωρισμό τιμών, το βιοτικό επίπεδο δεν θα ανέβαινε. Αποπληθωρισμός τιμών μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Είτε η βιομηχανία γίνεται πιο παραγωγική είτε οι τιμές πέφτουν, είτε λόγου συναλλαγματικών ισοτιμιών. Στην περίπτωση της Ιαπωνίας έχουμε και τα δυο.

Ο λόγος που ο αποπληθωρισμός είναι πρόβλημα, είναι διότι οι γραφειοκράτες εμποδίζουν την παραγωγική διαδικασία η θέλουν να την ελέγχουν. Ας πάρουμε παράδειγμα τι διαδραματίζετε αυτή τη στιγμή με την Κίνα.

Η κεντρική τράπεζα της Κίνας ρίχνει συνεχώς την αξία του Yuan μέσο της συνεχιζόμενης αύξησης της κυκλοφορίας του χρήματος για να το κρατήσει σε τεχνητά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου. Για να γίνει αυτό, τα περισσευούμενα δολάρια τους πρέπει να μείνουν στην Αμερική. Έτσι λοιπόν οι Κινέζοι νομίζουν ότι επειδή τους περισσεύουν συχνός λεφτά, νομίζουν ότι πλουτίζουν. Η αλήθεια είναι ότι το δολάριο έχει πέσει περίπου 30% έναντι του Ευρώ. Και ναι μεν έχουν συνεχώς πιο πολλά δολάρια, αλλά αυτό τα δολάρια έχουν συνεχώς μικρότερη αξία. Αν τα λεφτά που βγάζουν τα έκαναν Ευρώ, πράγματι θα είχαν αυξήσει το εισόδημα τους. Αντί αυτού όμως, τα κάνουν δολάρια για να μπορούν να πουλούν στους Αμερικανούς. Ουσιαστικά δηλαδή επιδοτούν τον Αμερικανό καταναλωτή για να αγοράζει από αυτούς. Η Κίνα πάντως κάνοντας αυτό που κάνει, ετοιμάζει τον εαυτό της για ένα κλασικό Business Cycle Bust. Η χειραγώγηση της κυκλοφορίας του χρήμα σημαίνει μεταξύ άλλων ότι οι οικονομικοί πόροι δεν διαχειρίζονται σωστά και παράλληλα εμποδίζει την επιθυμία της αγοράς για μια διαφορετική ισοτιμία δολαρίου. Στο τέλος αυτές οι πολιτικές δεν φέρνουν τίποτα άλλο από προβλήματα. Στα επόμενα χρόνια η Κίνα θα έχει επιταγές να εξαργυρώσει, και μάλιστα με μπόλικο τόκο υπερημερίας. Το έργο είναι το ίδιο παντού, Ιαπωνία, Αργεντινή και Ελλάδα. Όταν οι γραφειοκράτες προσπαθούν να βιάσουν την ελεύθερη οικονομία, στο τέλος αυτή τους δαγκώνει.

Η Ευρώπη λοιπόν είναι μεταξύ τους Ασιάτες που πουλούν προϊόντα κάτω του κόστους [μέσο την καταστροφή των νομισμάτων τους] και μεταξύ της Αμερικής που έχει ξαφνικά έχει ένα νόμισμα που πέφτει. Αν για παράδειγμα η Κινά θα επιτρέψει το νόμισμα της να διαπραγματεύεται ελευθέρα, τότε και οι αμερικανοί θα αγοράζουν λιγότερα Κινεζικά προϊόντα [διότι θα ήταν πολύ πιο ακριβά] και το δολάριο θα σταματούσε να πέφτει διότι το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ θα μειωνόταν.

Το αποτέλεσμα λοιπόν θα είναι η Ευρώπη να πάρει μια μεγάλη γεύση αποπληθωρισμού άμεσα. Αλλά είναι πράγματι αυτό κακό; Προσωπικά νομίζω όχι. Οι κινέζοι [αν και δεν το έχουν πάρει χαμπάρι ακόμα] δουλεύουν για μας σε αυτή τη φάση. Δουλεύουν και μας πουλούν προϊόντα κάτω του κόστους και εμείς τα απολαμβάνουμε με πολύ λίγα λεφτά.

Ο λόγος που δεν είναι κακό είναι διότι αυτό θα δώσει την ευκαιρία στην Ευρώπη να διευθετήσει τους πόρους της πιο αποτελεσματικά. Ναι μεν ορισμένες βιομηχανίες θα φύγουν από την ήπειρο, αλλά στο τέλος της ημέρας η Ευρώπη θα έχει την ευκαιρία να επικεντρωθεί σε τομείς που είναι πιο κερδοφόροι και θα την αναγκάσει να κάνει καλύτερη διαχείριση πόρων. Στο βαθμό που δεν προσαρμοστεί με αυτή την καινούργια πραγματικότητα, τότε μόνο και μόνο θα έχουμε προβλήματα. Τα προβλήματα δεν θα έρθουν επειδή οι Ασιάτες [και όχι μόνο αυτοί βέβαια] πουλούν κάτω του κόστους μέσο μιας φτηνής ισοτιμίας. Τα όποια προβλήματα παρουσιαστούν στην Ευρώπη θα έχουν να κάνουν με τους ακριβώς ίδιους λόγους που προέκυψαν στην Ιαπωνία. Οι γραφειοκράτες δεν πιστεύουν στην ελεύθερη οικονομία και νομίζουν ότι ξέρουν καλύτερα από την αγορά τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουμε!

Η κατάληξη είναι ότι αυτό που ακούγεται σαν κάτι το κακό – ο αποπληθωρισμός – δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνεχιζόμενη αύξηση της παραγωγικότητας και η συνεχώς βελτίωση της παραγωγής σε παγκόσμια κλίμακα. Χωρίς αυτή τη συνεχιζόμενη βελτίωση της παραγωγής, δεν θα είχαμε την καλυτέρευση του βιοτικού επιπέδου που έχουμε σήμερα.

Και ας διαχωρίσουμε τον αποπληθωρισμό από τα τραπεζικά προβλήματα που έχει η Ιαπωνία. Αν δεν κάνανε τις βλακείες που κάνανε πριν πολλά χρόνια, σήμερα δεν θα είχαν κανένα πρόβλημα με τον αποπληθωρισμό. Αντίθετος μάλιστα, θα ήταν η ανταμοιβή τους για την εφευρετικότητα τους και τη σκληρή δουλειά, και όχι η τιμωρία τους.


Γιώργος Καισάριος

george-croped.jpg


Follow me on twitter


.(JavaScript must be enabled to view this email address)



Please like us of facebook here



Links : Financial Blogs & News | Subscribe to Market-talk by Email |

I love hairmania Club
Loading...

Για να αφήστε σχόλιο, κάντε log in η καινούργια εγγραφή

Commenting is not available in this weblog entry.